Voorjaarsbijeenkomst Vlaardingen

Impressie van het Museum VlaardingenOp zaterdag 28 mei 2016 houdt de Nederlandse Vereniging voor Zeegeschiedenis haar voorjaarsbijeenkomst in Museum Vlaardingen aan de Westhavenkade 56 te Vlaardingen. De dag staat geheel in het teken van de visserijgeschiedenis die prominent in het nieuwe museum wordt uitgelicht. De vier lezingen hebben betrekking op de realisatie van het nieuwe museum en verschillende tijdvakken van de moderne visserijgeschiedenis die haar wortels in belangrijke mate in Vlaardingen heeft. De lezingen zullen worden gehouden in paviljoen ‘De Joon’, recht tegenover het museum aan de haven. Aansluitend op het lezingenprogramma kunnen het museum en museumschip De Balder worden bezocht.

Meer informatie en aanmelden

Geplaatst in Speciaal voor leden | Een reactie plaatsen

Romeinse kust inspireert tot tentoonstelling in RMO

romeinsekust De Rijn vormde eeuwenlang de noordelijke grens – limes – van het Romeinse Rijk. Een tweede natuurlijke grens werd in het westen gevormd door de Noordzee. De langdurige aanwezigheid van Romeinen in het kustgebied heeft veel en bijzondere sporen in de bodem achtergelaten.

Daarbij valt te denken aan de meest noordelijke Romeinse vlootbasis bij Velsen of de tempel gewijd aan de inheemse godin Nehalennia bij het Zeeuwse Colijnsplaat en aan wie kooplieden uit dank voor een behouden zeevaart altaarstenen schonken. De Romeinen stichtten ook nieuwe nederzettingen zoals Forum Hadriani, het huidige Voorburg. Stroomopwaarts op de Rijn zijn veel scheepswrakken teruggevonden, zoals in de nabijheid van de Romeinse forten Zwammerdam en De Meern. Deze en andere forten speelden een belangrijke rol bij de grensbewaking, maar vormden ook de springplank voor de invasie van de Britse eilanden. In het kustgebied ontwikkelde zich ook een levendige handel. Enerzijds met andere Romeinse provincies, maar ook met de Friezen ten noorden van de rijksgrens.

Een Nehalennia-altaar (Collectie Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)

Een Nehalennia-altaar (Collectie Rijksmuseum van Oudheden, Leiden)

Vanaf vrijdag 1 april tot en met 25 september 2016 brengt het Rijksmuseum van Oudheden de Romeinse Noordzeekust in beeld in de tentoonstelling Romeinse Kust. Het is voor het eerst dat de Noordzeekust in de Romeinse tijd het onderwerp voor een tentoonstelling vormt. De tentoonstelling heeft de vorm gekregen van een strandwandeling van Texel naar Zeeland. Daarbij worden vondsten getoond uit de collectie van het RMO, van archeologische depots van de kustprovincies en van het Römisch-Germanisches Zentral Museum in Mainz.

De tentoonstelling is het resultaat van veel recent archeologisch onderzoek langs de kust, maar ook van de uitwerking en publicatie van bijna vergeten opgravingen, die veelal in het kader van het Odyssee-project alsnog konden worden onderzocht.

Geplaatst in Nieuws | Een reactie plaatsen

Had Thor Heyerdahl geluk met de Kon-Tiki?

Thor Heyerdahl (Foto: nasa.gov)

Thor Heyerdahl (Foto: nasa.gov)

In 1947 ondernam de Noorse ontdekkingsreiziger Thor Heyerdahl een experimentele reis met enkele lotgenoten op een vlot van balsahout. Met dit vlot, de Kon-Tiki, legden ze in 101 dagen een afstand van ruim 6.800 kilometer af, van Peru naar Polynesië. Het boek dat Heyerdahl erover schreef werd een bestseller en de reis werd ook als film uitgebracht. Heyerdahl bewees hiermee dat Polynesië vanuit Zuid-Amerika kan zijn bevolkt, maar een recente poging om met twee vlotten de reis te herhalen was minder succesvol. In november 2015 startten veertien expeditieleden de reis, opnieuw vanuit Peru. Na 43 dagen bereikten ze Paaseiland en wilden vandaar doorgaan naar Chili. Vanwege voortdurend ongunstige stromingen en winden besloot het team echter de reis op te geven. Als oorzaak voor het mislukken wezen ze op effecten van El Niño.

Bron: BBC News

Geplaatst in Nieuws | Een reactie plaatsen

Harlinger zeelieden (1858-1924) in de schijnwerpers

hannemahuis Op woensdag 6 april 2016 vanaf 20.00 uur vertelt maritiem historicus Jurjen Leinenga over de collectie bemanningslijsten die zich in het stadsarchief van Harlingen bevinden. De lijsten hebben betrekking op schepen die hun bemanningen op het Harlinger gemeentehuis lieten aanmonsteren en loopt van 1858 tot 1924. Leinenga heeft deze bronnen ingevoerd in een database die nu voor iedereen toegankelijk is. Hij vertelt enkele bijzondere levensverhalen, die als voorbeeld dienen voor de duizenden zeelieden die in het archief worden genoemd, maar ook over hoe belangrijk Harlingen als havenstad voor Friesland was, hoe het netwerk van reders en bemanningen in elkaar stak en waarom rond 1890 veel Harlinger zeelieden verhuisden naar Amsterdam. Jeanine Otten, beheerder van het Harlinger stadsarchief, vertelt vervolgens over enkele Harlinger reders uit de negentiende eeuw, hun familienetwerken, waar ze woonden en wat ze deden voor de stad. Voor meer informatie en aanmelden: Gemeentemuseum Het Hannemahuis.

Geplaatst in Nieuws | Een reactie plaatsen

Wrak 18e-eeuws Nederlands oorlogsschip op Finse zeebodem teruggevonden

kanon Huis te Warmelo

Kanon aan dek van het scheepswrak (Foto: SubZone)

Op de bodem van de Finse Golf is het wrak van een uitzonderlijk goed bewaard oorlogsschip uit het begin van de 18e eeuw teruggevonden. Het schip ligt op 62 meter diepte. Door het koude en diepe water is de houten constructie van het schip vrijwel geheel intact. Het geschut staan zelfs nog op het dek.

Naar alle waarschijnlijkheid betreft het een schip van de Admiraliteit van West-Friesland dat in 1708 werd gebouwd in Medemblik. Nooit eerder is een Nederlands oorlogsschip uit de Gouden Eeuw in zo’n goede staat teruggevonden.

De Finse Maritieme Dienst vond het schip al zo’n tien jaar geleden bij werkzaamheden. Pas in 2014 doken maritiem archeologen en diepzeeduikers voor het eerst naar het wrak. Het bleek een oorlogsschip van 35 meter lang te zijn met drie masten, waarvan er nog één overeind staat. Het schip is vermoedelijk op een rots onderwater lek geslagen en rechtstandig gezonken. Uit de bouwwijze bleek dat het schip van rond 1700 moest dateren. Na de vondst leidde het Finse bureau SubZone een onderzoek in Zweedse en Russische archieven om de identiteit van het zogeheten ‘Kalbådagrund gunship’ vast te stellen. Toen duidelijk werd dat het geen Zweeds of Russisch schip betrof, werd de informatie met andere landen gedeeld.

wrecksite Huis te Warmelo

Impressie van het scheepswrak op de zeebodem (Tekening: SubZone)

De identificatie van het oorlogsschip kwam eind 2015 in een stroomversnelling toen de Medemblikker historicus Peter Swart een oude zeekaart vond waarop de locatie van een scheepsramp stond aangegeven. Op de zeekaart staat de tekst ‘hier is het Noord-Hollands oorlogschip op gebleven 1715’. Uit zijn onderzoek bleek dat in dat jaar slechts één oorlogsschip uit Holland niet naar huis terugkeerde. Gemeentelijk archeoloog Michiel Bartels heeft vervolgens contact gezocht met archeologen in Finland of zij een scheepswrak op deze plaats kenden. Al binnen enkele dagen volgde een enthousiaste reactie: “Yes, we have found your ship!”. De combinatie van de afmetingen, de bewapening, de locatie en de Hollandse scheepsbouwtraditie maakt het voor 95% zeker dat het hier om het fregat Huis te Warmelo gaat. Frank Streng, burgemeester van Medemblik, is enthousiast over de vondst van dit Medemblikker oorlogsschip: “Dit is een unieke vondst. Het geeft de eeuwenlange maritieme identiteit van onze stad aan”.

Het is de bedoeling dat deze zomer een duikteam van het Finse onderzoeksbureau SubZone opnieuw afdaalt naar het oorlogsschip. Het vervolgonderzoek richt zich op de definitieve identificatie van het schip. Dit kan door het nemen van houtmonsters voor jaarringonderzoek om te zien hoe oud het schip is, bestudering van allerlei details als de kanonnen en het maken van een 3D-model van het hele wrak. Het meest wordt verwacht van de bestudering van de spiegel, de achterzijde van het schip. De spiegel is traditioneel voorzien van ornamenten en de scheepsnaam, en kan daarmee bijdragen aan een sluitende identificatie van het scheepswrak.

Bron: Gemeente Medemblik

Geplaatst in Nieuws | Een reactie plaatsen

Berging kogge bij Kampen succesvol verlopen

De berging van het 15e-eeuwse koggeschip in de IJssel bij Kampen eerder vandaag succesvol verlopen. Dit hebben Rijkswaterstaat en ADC ArcheoProjecten vanmiddag bekend gemaakt. De lichting van het schip, waar sinds de ontdekking ervan in 2012 aan is gewerkt, werd gevolgd door ruim 1000 belangstellenden vanaf de Koggewerf in Kampen.
Het schip wordt op dinsdag 17 februari over water naar Lelystad vervoerd, waar het in een speciaal conserveringsstation naast het Nieuw Land Erfgoedcentrum verder zal worden onderzocht.

Geplaatst in Nieuws | Een reactie plaatsen

Erratum contributiebrief

logo-nvvzHelaas is er een fout geslopen in de contributiebrief die alle leden eerder deze week ontvingen. In tegenstelling tot de vermelding in de brief zal de voorjaarsbijeenkomst op zaterdag 28 mei 2016 in Vlaardingen plaatsvinden.

Geplaatst in Speciaal voor leden | Een reactie plaatsen